Onder de grond van Rotterdam wordt het waterstofnetwerk gebouwd

Bouwen in een volle ondergrond

Het Rotterdamse havengebied is een van de drukste stukken ondergrond van Nederland. Kabels, leidingen, tunnels en spoorlijnen kruisen elkaar voortdurend. Tegelijk moest het werk doorgaan, met aandacht voor de omgeving en de natuur.
“Iedereen heeft belangen,” zegt omgevingsmanager Mark Berghuis. 'Daar houden we rekening mee. Maar ondertussen heb je wel een opdracht. Daar zit de spanning in zo’n project.'
 

Geen rechte lijn van A naar B

De aanleg bestond uit veertig kruisingen, elk met eigen eisen en tijdvensters. Bij een spoorkruising was er bijvoorbeeld maar één kans: 52 uur om het spoor open te breken, de leiding aan te leggen en alles weer te herstellen. Op andere plekken werd gewerkt op slechts veertig centimeter afstand van een bestaande leiding.

'Elke keer moest je opnieuw kijken: wat ligt er, wat kan hier, en hoe gaan we het uitvoeren?' zegt projectmanager Gerben Kamphuis van aannemer Hanab.
 

Een puzzel onder de grond

Juist in die complexiteit zit de prestatie. Niet alleen in het aanleggen van de leiding, maar juist in het samenwerken en het voortdurend aanpassen aan wat er op het tracé gebeurt. 'Op dit soort momenten zie je wat flexibiliteit in de uitvoering en een goede planning met elkaar kunnen doen,' zegt Jos van Ginneken, lead engineer bij Gasunie.

'Om de planning te halen, is elke schakel belangrijk,' vult opzichter Raymond Cohen aan. 'Van ontwerp tot uitvoering. Als iedereen zijn werk goed doet, krijg je dit voor elkaar.'
 

Begin van landelijk waterstofnetwerk

Met de ingebruikname van het Rotterdamse tracé ligt er nu een belangrijk deel van het landelijke waterstofnetwerk. Een netwerk dat industriële clusters met elkaar verbindt en bedrijven helpt om te verduurzamen.