Extra zorg voor de Zeeuwse bodem

Zoet en zout, dicht bij elkaar

In grote delen van Zuid Beveland zit onder de grond zout grondwater. Op sommige plekken ligt daarboven een laag zoet water: een zoetwaterbel of zoetwaterlens. Zoet water is lichter dan zout water en blijft er als het ware op drijven.

‘Voor agrariërs is dat zoete water van groot belang. Zij gebruiken het voor het beregenen van hun gewassen', legt Stefan uit. ‘Vermengt het zoete water zich met zout water, dan kan de bodem verzilten, met grote gevolgen voor de landbouw en fruitteelt.’
 

Eerst goed meten en voorbereiden

'Voordat we ook maar één schop in de grond zetten, brengen we eerst de ondergrond zorgvuldig in kaart. Op plekken waar zoetwaterbellen zijn, plaatsen we speciale meetbuizen; zogenaamde peilbuizen. Dat gebeurt vanaf juni op de eerste locaties in het westen van Zuid Beveland, tussen Kapelle en Vlissingen. Later volgen ook locaties in het oostelijke deel. In zo'n peilbuis zit een meetinstrument met een zogenaamde “diver". Die hangt precies op de overgang van zoet naar zout water. Met deze informatie bereiden we het werk goed voor. Zo verkleinen we risico's en kunnen we op locaties waar het risico op verzilting groot is aanvullende maatregelen nemen.
 

Zorgvuldig werken tijdens de aanleg

Een groot deel van de leiding in Zeeland wordt aangelegd met een zogenaamde “open ontgraving”. Bij deze methode wordt een sleuf gegraven waarin de leiding wordt gelegd. Om de leiding veilig en zorgvuldig te kunnen plaatsen, pompen we waar nodig tijdelijk grondwater weg. Dat moet heel precies gebeuren. Te veel pompen kan er namelijk voor zorgen dat het zoute water van onderaf omhoogkomt.

‘Met de peilbuizen houden we dit continu in de gaten’, vertelt Stefan. ‘Als het zoute water omhoogkomt, geeft de diver in de peilbuis een signaal. Zo kunnen we goed in de gaten houden hoe het grondwater zich gedraagt en direct maatregelen nemen om schade te voorkomen. Veiligheid en zorgvuldigheid gaan altijd voor. Ook waar we niet graven maar boren, is de voorbereiding belangrijk en helpt de informatie uit de peilbuizen om te voorkomen dat er problemen ontstaan.
 

Controleren, ook na afloop

De peilbuizen verdwijnen niet meteen zodra het werk klaar is. Verzilting kan zich soms pas later laten zien. Daarom blijven de peilbuizen ook na de aanleg van de leiding nog een tijd staan. Zo kunnen we volgen hoe het zoete water zich weer aanvult en de bodem en het grondwater weer worden zoals het was. Vaak zijn per locatie drie tot vijf peilbuizen nodig, en die kunnen midden op het land staan. Dat is niet altijd makkelijk voor agrariërs. Machines moeten eromheen manoeuvreren, wat extra aandacht vraagt in het dagelijkse werk. ’Het is niet ideaal voor de boer,’ erkent Stefan. ’Maar zo houden we zicht op wat er onder de grond gebeurt, ook na afloop van onze werkzaamheden.’
 

Samen met de grondeigenaren

Om te bepalen waar de peilbuizen het beste kunnen komen te staan, is vooraf uitgebreid onderzoek gedaan door Acacia Water, een bureau dat bekend is met het gebied en gespecialiseerd is in grondwaterbeheer en wateroplossingen, bijvoorbeeld voor verzilting. Stefan is de afgelopen periode in gesprek geweest met alle betrokken grondeigenaren. Op basis van het onderzoek van Acacia Water heeft hij besproken welke locaties het meest geschikt zijn voor de peilbuizen, en hoe en wanneer deze het beste kunnen worden geplaatst.  ’Dat is logisch, want het is hun grond en hun water’, zegt hij.
 

Alles om problemen te voorkomen

‘Verzilting voorkomen vraagt om meten, plannen, overleggen en blijven controleren. Het kost tijd en aandacht, en die nemen we bewust. Zo zorgt Hynetwork ervoor dat de aanleg van het waterstofnetwerk niet alleen technisch goed gebeurt, maar ook met respect voor de Zeeuwse bodem en alles en iedereen die daarvan afhankelijk is.’