Wat liet de omgeving ons weten?

Mensen stelden vragen, gaven hun mening en deelden zorgen of ideeën. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei en Hynetwork hebben alle reacties zorgvuldig bekeken en beantwoord. Deze antwoorden staan in de Nota van Antwoord, die tegelijk met het VKA is gepubliceerd. Iedereen die een reactie indiende, heeft hierover persoonlijk bericht gekregen.

De reacties geven waardevolle inzichten. Ze leiden niet tot aanpassing van de gekozen route, maar vormen wel belangrijke input voor de verdere uitwerking en het Milieueffectrapport (MER fase 2). Hieronder staan de belangrijkste thema’s waar een reactie op is gegeven en hoe we hiermee verdergaan.
 

Steun én vragen over de noodzaak

Mensen stelden vragen over waterstof. Bijvoorbeeld over hoeveel groene waterstof straks beschikbaar is, wat het kost en of zo'n groot netwerk nu al nodig is.

In de Nota van Antwoord leggen we uit dat we rekening houden met verschillende toekomstbeelden. In al deze situaties is een sterk waterstofnetwerk nodig om de industrie te verduurzamen.
 

Vragen over de ligging van de leiding

Veel reacties gingen over waar de leiding precies komt te liggen. Dat is begrijpelijk, want de route gaat door verschillende gebieden en raakt verschillende belangen.

Op dit moment is de globale route bekend. We proberen daarbij zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande infrastructuur. Tussen Zelzate en Moerdijk hergebruiken we daarom een bestaande aardgasleiding in de leidingenstrook van LSNed. Tussen Woensdrecht en Vlissingen komt een nieuwe leiding. Die leggen we zoveel mogelijk samen met andere kabels en leidingen in een bestaande leidingenstrook.

Soms kiezen we juist voor een andere route, als bundelen te veel overlast of schade zou geven. Dan zoeken we een plek met minder impact op de omgeving.

In de volgende fase werken we de route verder uit. Daarbij houden we rekening met de ruimte die er is, andere leidingen in de grond, technische eisen en plannen voor de toekomst.
 

Veiligheid als aandachtspunt

Vragen over veiligheid gingen bijvoorbeeld over hoe diep de leiding komt te liggen, hoe ver deze van woningen en kwetsbare locaties ligt en wat de invloed is van andere installaties in de buurt. Ook maakten mensen zich zorgen over het combineren van activiteiten in het gebied en over geopolitieke ontwikkelingen.

Veiligheid staat voorop. Bij het ontwerp kijken we goed naar wat er in de omgeving aanwezig is en houden we ons aan strenge wettelijke regels. In de volgende fase werken we het ontwerp verder uit en rekenen we bijvoorbeeld precies door welke afstanden tussen leidingen nodig zijn om de veiligheid te waarborgen. Ook kijken we of er extra maatregelen nodig zijn.

In de tweede fase van het milieueffectrapport (MER fase 2) worden alle risico’s en belangen nog zorgvuldig en in samenhang beoordeeld.
 

Overlast en werkzaamheden

Mensen vroegen welke overlast ze kunnen verwachten tijdens de aanleg. Hoeveel overlast er is, verschilt per plek. Dat hangt onder andere af van de manier waarop we de leiding aanleggen. We onderzoeken per locatie wat de beste aanpak is. Vaak graven we een sleuf (open ontgraving), soms boren we onder de grond door. Op de pagina 'Zo leggen we leidingen aan' leggen we met video’s uit hoe een open ontgraving en een boring in zijn werk gaan.

Voordat we starten met de aanleg, gaan we natuurlijk in gesprek met de omgeving. We zorgen dat iedereen op tijd weet wat er gaat gebeuren. Tijdens de werkzaamheden blijven voorzieningen zoals gas en water gewoon beschikbaar.
 

Aandachtspunten van gemeenten en partners

Gemeenten en infrapartners gaven specifieke aandachtspunten mee. Bijvoorbeeld over het gebruik van de ruimte, in combinatie met andere leidingen, stapeling van risico’s in het gebied en plannen voor de toekomst. Ook werd benadrukt hoe belangrijk goede afstemming is.

We nemen deze punten mee in de verdere uitwerking en blijven hierover in gesprek. In reactie op een vraag over een toekomstige aansluiting is op de kaart in het VKA een zoeklocatie voor een eventuele aansluiting aangegeven. Deze kunt u ook terugvinden in de omgevingskaart.
 

Effecten op landbouw

Agrariërs en landbouworganisaties maken zich zorgen over gevolgen voor bodem, water en gewassen. Die zorgen nemen we serieus. Bij het bepalen van de globale route hebben we hier al zoveel mogelijk rekening mee gehouden. Deze onderwerpen zijn ook onderzocht in de eerste fase van het milieueffectonderzoek.

Ook bij de verdere uitwerking blijft dit een belangrijk aandachtspunt. We werken volgens richtlijnen om zorgvuldig te werken bij landbouwgrond. Mogelijke effecten onderzoeken we vooraf en we houden dit tijdens en na de werkzaamheden in de gaten (monitoring), zodat we tijdig kunnen bijsturen als dat nodig is. Waar mogelijk beperken we de impact, bijvoorbeeld door onder de grond te boren in plaats van te graven. Zie de video over gestuurde boringen.

We stemmen de werkzaamheden af met agrariërs, zodat we rekening kunnen houden met seizoenen en de bedrijfsvoering. Ontstaat er toch schade? Dan lossen we dat zorgvuldig en transparant op.

Wilt u weten hoe we de bodem al vóór de werkzaamheden controleren?  Lees dan ook dit bericht.
 

Advies van de Commissie mer

De Commissie mer heeft adviezen gegeven voor de verdere uitwerking van het project. Zo adviseert zij om beter uit te leggen waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt en om informatie over de waterstofketen, veiligheid en het milieu duidelijker te maken.

We nemen deze adviezen mee in de volgende fase van het milieueffectonderzoek (MER fase 2).

Dank aan iedereen die heeft meegedacht en een reactie heeft gegeven. Uw reacties helpen ons om het project zorgvuldiger en beter uit te werken. Ook in de volgende fase blijven we in gesprek met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen. Zo werken we stap voor stap samen verder aan een waterstofnetwerk dat past in de omgeving en klaar is voor de toekomst.